Over 't Odenhout

Dit boek is afgelopen vrijdag 17 november gepresenteerd door Kees van Kempen en mijzelf tijdens een bijeenkomst in 't Plein in Udenhout. Het boek verscheen als jubileumboek van het schrijversteam van Heemcentrum 't Schoor dat dit jaar in januari 25 jaar bestond. Ik ben in 1996 lid geworden van dat schrijversteam en sindsdien heb ik aan bijna elk boek meegewerkt of een bijdrage geschreven. De lijst telt nu 53 publicaties. Een overzicht vind je op de website van Heemcentrum 't Schoor.

Dit boek is voor een flink deel de weerslag van onderzoek dat ik sinds het begin van de 21ste eeuw heb gedaan in de archiefbronnen die rijkelijk voorhanden zijn voor Udenhout. De schepenbank van 's-Hertogenbosch (het Bosch Protocol) sinds 1367, de Oisterwijkse schepenbank sinds 1418, de leenboeken van de hertog van Brabant sinds 1312, de cijnsboeken sinds 1340, het rijke archief van de abdij van Tongerlo, en de rijke archieven van verschillende klooster in 's-Hertogenbosch. Dat vormt een redelijk unieke serie bronnen die het mogelijk maken om de Udenhoutse geschiedenis heel ver terug te traceren.

Dat heeft geresulteerd in het boek Over 't Odenhout. Het is geen typisch heemkundeboek. Dat maakt het spannend of het wel voldoende verkocht zal worden. Om die kans te vergroten hebben Kees van Kempen en vooral ook Frank Scheffers de situatie van nu in Udenhout in kaart gebracht, gerelateerd aan de ligging van de 14de eeuwse hoeven die in het boek staan beschreven. Dat biedt voor bewoners van Udenhout de unieke mogelijkheid om de alleroudste geschiedenis van de plek waar ze wonen terug te lezen. Het boek telt 368 pagina's, ruim 500 foto's, waarvan een groot deel speciaal voor dit boek zijn gemaakt, en als klap op de vuurpijl zit er een plattegrond bij van Udenhout in 1350 met alle hoeven daarop ingetekend.

De presentaties van de boeken die het schrijversteam schrijft worden al jarenlang heel goed bezocht. Dat was deze keer niet anders. Bijna 200 mensen namen plaats op de tribunes van 't Plein om te luisteren naar mijn verhaal over het ontstaan van het dorp, gevolgd door een presentatie van Kees over de situatie van nu. De zaal luisterde geïnteresseerd toe en de reacties achteraf waren positief. Dat is fijn, want het is toch een abstract verhaal over 800 jaar geleden.
Vanwege het jubileum was er de zaterdag een tentoonstelling van plattegronden van Udenhout en foto's van de verschillende boerderijen waar Udenhouters en andere geïnteresseerden vrij konden binnenlopen. Ze konden boeken kopen of gereserveerde exemplaren ophalen. Al met al zijn hier op zaterdag opnieuw 200 mensen op af gekomen.

Om 11 uur en 14 uur herhaalden Kees en ik onze presentaties van vrijdag in de trouwzaal en daar kwamen 90 mensen op af. Twee keer een volle trouwzaal. Al het werk dat in dit boek is gaan zitten is daarmee dubbel en dwars terugverdiend. Ik heb er heel veel voldoening uit gehaald. Van het bestuur van Heemcentrum 't Schoor kregen Frank Scheffers en ik een grote print van de kaart van 1350, op schoolkaartformaat, en dat is echt een sieraad. Die krijgt een mooie plaats in de werkkamer zodat die steeds in mijn blikveld hangt. Zo kan die kaart dienen als inspiratie voor de voortzetting van dit project. Want klaar is het nog niet zoals ik al eerder schreef :)

Kees van Kempen heeft een animatie mogelijk gemaakt waar ik ook input voor geleverd heb en die via de Udenhout Wiki te bekijken is. Of direct op Youtube. Overigens komt de inhoud van het boek Over 't Udenhout na verloop van tijd ook beschikbaar in de Udenhout Wiki. Daarmee kan ook de digitale speurder kennis nemen van de rijke geschiedenis van dit Brabantse dorp.

Boeken schrijven - vervolg

Drie maanden geleden schreef ik over het grote project waar ik met de collega's van het schrijversteam van Heemcentrum 't Schoor mee bezig ben: het beschrijven van de oudste geschiedenis van het dorp Udenhout rondom het ontstaan van de hoeven/boerderijen in de 14de eeuw.

Ondertussen is er al veel gebeurd, maar het is natuurlijk nooit genoeg! Het onderzoeken, combineren en enigszins begrijpelijk opschrijven van mijn deel van het onderzoek vergt veel tijd en energie. Concentratie is nooit mijn sterkste punt geweest en dat blijkt nu opnieuw een hinderlijk beletsel. In het verlengde daarvan volgt de constatering: ik ben de man van de sprint. Dat was ik in mijn kortstondige sportieve leven al overduidelijk, maar het blijkt ook in mijn werkzaam leven een niet te ontkennen eigenschap. Wat betekent dat? Ik kan een hele avond of middag achter mijn beeldscherm zitten, lekker hoppend van het een naar het ander. En dan opeens, op een niet te bepalen tijdstip, komt er productie. Blijkbaar zijn er bitjes en bytejes in mijn hoofd op een plek gevallen waar ze energie en betekenis maken en er komt zowaar een coherent verhaal uit mijn stuntelend typende vingers. Het blijft een verbazingwekkend proces. Het betekent wel dat ik veel uren nodig heb om een pagina tekst te schrijven.

Daarnaast ben ik de man van het laatste moment. De echte scherpte ontstaat vlak tegen of net over de deadline. Dat ik al maanden bezig ben met een boek dat pas in augustus 2017 klaar hoeft te zijn is een onwerkelijke situatie voor me. Dat heb ik in het verleden wel eens manmoedig geprobeerd, maar het kwam nooit goed van de grond. Alles werkt in een trager tempo als ik nog ver van een deadline afzit. Het wordt ook niet echt creatief vanwege de ontbrekende druk. Maar in dit geval ontkom ik er niet aan.

In het schrijversteam hebben we al een heleboel boeken geschreven en in de meeste gevallen was mijn bijdrage een hoofdstuk, een overzichtelijke opdracht. Daar was ook planning voor nodig zeker als er onderzoek voor nodig was. Maar nu draag ik dit boek voor het grootste deel. Die verantwoordelijkheid voel ik ook zo. Ik kan voor mezelf wel de enorme spanning en nonchalance permitteren, maar niet voor de medeschrijvers die anders in elkaar zitten en ook moeten schipperen met hun tijd.
In dit proces hebben we enkele deadlines afgesproken omdat het binnen een team nodig is dat iedereen op de hoogte blijft en de voortgang zichtbaar moet zijn en besproken moet worden. Half januari is er opnieuw een deadline: dan moet de eerste versie van de tekst klaar zijn.

Hoewel ik in de afgelopen drie maanden echt niet stil heb gezeten en van veertig van de huidige lijst van zestig hoeven de eerste concepttekst geschreven heb, vormen de resterende twintig hoeven een gebergte met enkele lastig te bereiken toppen. Voor een paar van die hoeven ben ik al goed op weg en die red ik zeker op tijd. Maar een aantal blijven onbereikbaar en zullen volgend jaar nog veel tijd en onderzoek vergen. Het worden drukke weken rondom de feestdagen waar ik vele uren achter beeldschermen weggedoken zal zuchten en steunen.

Dat laatste moet je niet te zwaar nemen, want elke regel die op papier komt gaat eveneens gepaard met plezier en het genot van de ontdekking.

Boeken schrijven

Ik heb er in dit weblog al eerder aandacht aan besteed: mijn onderzoek naar de middeleeuwse landgoederen in Udenhout. Inmiddels is het onderzoek al heel veel jaren onderweg en is de tijd gekomen om er een meer vaste vorm aan te geven. Dat gebeurt volgend jaar als ter gelegenheid van het 25 jarig bestaan van het Schrijversteam van Heemcentrum 't Schoor een boek verschijnt over die landgoederen. Voor mij een grote eer en verantwoordelijkheid. Een jubileumboek schrijven is niet niks. Het onderwerp trouwens ook niet.

Mijn interesse in geschiedenis is zich gaan verleggen van de moderne tijd naar de middeleeuwen. Waarom? Geen idee, dat is zo gegroeid. Het is vooral de rijkdom aan bronnen over die vroege periode die mijn fantasie en mijn onderzoeksdrift aanwakkert. Het is een puzzeltocht, en er ontbreken zeker hele stukken, maar met wat er overblijft is toch een heel mooi plaatje te schetsen. Als je maar tijd van leven hebt.

Het daadwerkelijk systematisch onderzoek doen, iets wat al jaren mijn vrije tijd grotendeels vult, dat is nu tijdelijk voorbij. Het is tijd voor een tussenrapportage, een stand van zaken. Dat is een stressvolle situatie. Want half werk leveren, dat wil eigenlijk niemand. Dus ga ook ik neurotisch speurend op zoek naar nieuwe informatie online. Nieuwe bronnen die beschikbaar zijn gekomen en het een stuk eenvoudige maken om iets terug te zoeken of beter te bestuderen. Dat maakt het schrijven tot een tijdrovender proces.

Tegelijkertijd doe ik wekelijks nieuwe ontdekkingen die ik anders niet zou doen. Puur en alleen omdat ik steeds op zoek ga naar aanvullingen en kan zoeken in nieuwe bronnen online. Daarbij helpen ook de tientallen stamboomonderzoekers die hun vondsten delen via bv. genealogieonline.nl. Daar zijn mensen bij die ook nog netjes een aantal bronnen vermelden die ik nog niet gezien heb en die ik dankbaar gebruik. Weer anderen onderhouden hun eigen website met de resultaten van het stamboomonderzoek. Het online delen werpt zo steeds opnieuw zijn vruchten af.

Het Stadsarchief van 's-Hertogenbosch heeft een paar maanden geleden het onovertroffen Bosch Protocol zo goed als integraal online gezet. Een prachtige naslagwerk voor de talloze bronvermeldingen die ik vele jaren geleden eerst heb gekopieerd en later heb overgetypt en in een database gezet.

De komende maanden zal ik regelmatig wat inzicht geven in dit proces. Het houdt me van de straat, letterlijk. Het grootse deel van de afgelopen vakantie heb ik achter mijn computers doorgebracht om orde te scheppen in de rijkheid aan bronnen en informatie. Het is ploeteren maar o zo opwindend! Het scheppen van nieuwe inzichten en interpretaties. Een nieuwe bodem onder de rijke historie van Udenhout. Wie schrijft die blijft.

Lees ook: hobby en verslaving

Een nieuwe avatar

Ik weet nog dat ik mijn huidige avatar, de heilige Ludovicus, zag in een glas-in-lood raam. De foto is genomen in augustus 2007 tijdens een bezoek aan de St. Stephanuskerk in Hasselt. In december 2007 heb ik de avatar in gebruik hebben genomen. Ik was blij eindelijk een heel eigen en unieke avatar te hebben die ideaal was voor gebruik bij social media.

Inmiddels zijn we ruim zeven jaar verder en de afgelopen weken ben ik een nieuwe avatar op het spoor gekomen. Die past beter bij wat ik de komende jaren tot zwaartepunt van mijn activiteiten heb gebombardeerd: het schrijven van een boek over de middeleeuwse hoeven en het bijbehorende grondbezit in Udenhout. Dat onderzoek waar ik al sinds 2004 mee bezig ben, bestaat voor het allergrootste deel uit het transcriberen van oude teksten, het interpreteren van de inhoud van die teksten en wat weer leidt tot het schrijven van nieuwe teksten. Een schrijver lijkt me daar een ideale avatar voor. Daarmee blijf ik de verbinding leggen met het verleden, met het vak waar ik nog steeds van houd en met het overdragen van kennis over het geschreven verleden naar de toekomst toe. Mooie volzin. Mooi doel. Een archivaris waardig. Ook al werkt die bijna volledig digitaal.

Onderstaand plaatje zul je de komende jaren leren kennen als de avatar van Duul58.

Gerelateerde blogposts:
http://duul58.blogspot.nl/2008/09/hobby-en-verslaving.html
http://duul58.blogspot.nl/2011/12/einde-van-een-tijdperk-of-het-begin.html

Een ton aan pageviews

Op een dag begin je aan een weblog. Je hebt een vaag idee waar je over wilt schrijven. Er valt een lange stilte omdat je zonder ideeën komt te zitten. Dan pak je de draad weer op en ben je een regelmatige blogger. Het zijn geen hemelbestormende blogs. Vanavond is er voor de 100.000ste keer op een blogpost van mij geklikt.

Ik ben heel blij dat ik een paar jaar geleden heb besloten om mijn blog meer persoonlijk te maken en te schrijven over de boeken die ik lees. Dat gaf me de gelegenheid om regelmatig te blijven bloggen. Daar kwamen nog allerlei andere onderwerpen bij en voorbij. Soms gerelateerd aan mijn werk, vaker aan mijn hobby en nog iets vaker over mijn familie. Allemaal leuk om te doen en o zo handig om eens terug te lezen.

Over al die onderwerpen blijft genoeg te bloggen. Het gaat nu om het vinden van een patroon om te bloggen. De boekblogs zijn het regelmatigst. Ik lees graag, weliswaar in grote blokken rond vakanties, maar het is leuk om daar iets van vast te leggen.
Over mijn familie is het lastiger bloggen. Dat is niet omdat het gevoelig ligt, maar eerder omdat het nogal wat onderzoek en ordening nodig heeft. En dat kost tijd. Soms heel veel tijd.

Bloggen over werkgerelateerde onderwerpen was lastig in mijn vorige functie als Hoofd van Regionaal Archief Tilburg. Dat vond ik tenminste. Nu bekleed ik andere functie en voel ik me vrijer. Dat zal naar verwachting tot meer blogs leiden. Is het niet hier dan wel op de community Archief 2.0.

Bloggen over mijn hobbies en eigen onderzoek doe ik het minst. Maar het raakt wel vaak de werkblogs, dus een strikte scheiding is daar niet te maken.

Wat zijn nu de best gelezen blogs? Dat vind ik heel verrassend. Dit geeft natuurlijk een vertekend beeld want de recente blogs moeten nog groeien voor wat beteft het aantal lezers. Maar een lijstje is altijd leuk!:

1 Hoogtekaart van Nederland online (21 januari 2011)
Tja, waarom deze blogpost al bijna 4000 keer op een computerscherm is weergegeven, dat weet ik niet. Bijzonder.

2 Zelfvertrouwen en het gebrek daaraan (7 juni 2010)
Psychologie van de koude grond is en blijft populair. Ruim 2500 keer bekeken.

3 Het Diner - Herman Koch (30 augustus 2010)
Een populair boek, dat met haast wel. Waarom anders interesse voor mijn boekverslag? bijna 1700 kijkers.

4 Vaarwel Grepolis (7 mei 2012)
Meer dan duizend raadplegingen van deze post over mijn ervaringen in de online gamewereld.

5 Worstenbroodjes maken (25 december 2009)
DIY. Hulp bij koken. 730 keer mijn kookkunst afgekeken.

6 Curriculum vitae toegevoegd aan weblog (8 juni 2011)
Bijna 600 mensen vinden een curriculum vitae interessant. Of ze daarbij het mijne voor ogen hadden, dat weet ik niet.

7 Lustrum (21 november 2010)
Iets meer dan 500 lezers van mijn blog over mijn eerste lustrum als blogger.

8 Gedicht voor een verpleegster (1 februari 2012)
Meer dan 450 mensen vonden deze blogpost over mijn tante interessant. Verpleegsters kunnen niet genoeg geroemd worden!

9 Charters scannen in Duitsland (26 maart 2011)
Iets meer dan 450 lezers van deze werkgerelateerde blogpost over charters en digitaliseren. Twee interessegebieden van me.

10 Einde van een tijdperk - of het begin ervan (15 december 2011)
Bijna 450 keer is deze mijlpaal van mijn eigen onderzoek bekeken.

Ik vind het leuk dat alle aspecten van mijn blog in dit overzicht aan de orde komen: hobby, werk, familie en lezen. Als deze post online staat, dan heb ik 564 blogposts geschreven op mijn eigen weblog. Sinds 10 november 2005. Acht jaar en bijna 2 maanden geleden publiceerde ik mijn eerste blogpost. Zou ik het tweede lustrum halen? Het is nu wel heel dichtbij gekomen :)

Zoals de reactie van Christian op mijn vorige post al aangaf zegt dit cijfer helemaal niets over de waardering. Het enige dat het wel aantoont is dat het delen van kennis en informatie werkt! Ik ben ervan overtuigd dat niet ieder klik een enthousiaste lezer op heeft geleverd. Bovendien is dit de telling van Blogger zelf, en die is weer minder nauwkeurig van Google analytics. Maar ach, een mijlpaal moet je niet ongemerkt laten passeren.

Ik ben geen broodschrijver en ik schrijf niet in eerste instantie om anderen te behagen. Maar het is natuurlijk wel verdomde mooi dat er mensen zijn die me lezen. Dank jullie wel!

One line a day - idee voor een webapp?

Sinds een paar weken neem ik deel aan de Daily Mugshot. (Bijna) Elke dag een foto van jezelf (of iets of iemand anders) maken en online plaatsen.

Vandaag kwamen L. en B. terug van een paar dagen New York. Vanmorgen vertrok ik in alle vroegte  samen met jarige dochter A. voor een helse rit naar Brussels Airport via overvolle wegen. Na dik 2 uur waren we dan eindelijk ter plaatse.
De reizigers waren het vliegveld inmiddels al beu dus we vertrokken snel weer terug naar Nederland. Overigens is Brussel Airport absoluut geen visitekaartje voor België, Brussel en Europa. De Europese hoofdstad heeft een vliegveld met de uitstraling van verscheurd land. Jammer.

Bij thuiskomst kwamen er kadootjes tevoorschijn. Ik kreeg van L. een boekje, mooi turqouise met opzichtig goud op snee, getiteld: One line a day. A five-year memory book. Ze was geïnspireerd geraakt door mijn daily mugshot en dacht dat ik wel 5 jaar lang elke dag een regel aan het boekje zou willen toevertrouwen. Ik ben heel benieuwd of ik daar in ga slagen!

Daily Mugshot herinnert me dagelijks aan het feit dat ik een nieuwe foto moet maken/uploaden. Goed, het is wel een heel leuk idee en ik ga het in ieder geval proberen.
Dat bracht me ook op de gedachte dat zoiets net zo makkelijk een webservice zou kunnen zijn zoals de Daily Mugshot. Of bestaat zoiets al?

De eerste regel staat er in!

Voor een kijkje in het boek kun je terecht op de website van Amazon.

Drie jaar webloggen

Mijn weblog viert vandaag feest! Drie jaar geleden, op de dag af, typte ik mijn eerste woorden op het domein duul.web-log.nl. Inmiddels ben ik weg bij web-log.nl vanwege te beperkte mogelijkheden. In Blogger (daar begon ik op 27 november 2007) kan ik naar hartelust mijn gang gaan, en dat doe ik dan ook.
De DE(N) conferentie van november 2005 was de aanleiding om de stap te zetten.
Het heeft er wel een paar keer om gespannen of ik wel genoeg doorzettingsvermogen had om een weblog vol te houden. Ik begon heel fanatiek met 7 posts in november 2005. Zelfs drie op één dag. Kortzichtig natuurlijk... Als ik nu drie posts schrijf, dan spreid ik die mooi over 3 weken uit! Tenzij ze actueel zijn, dan kan dat natuurlijk niet.
Daarna volgde twee hele lange posts in maart 2006. Na 7 maanden stilte dan weer drie maanden (oktober-december) fanatiek, om vervolgens in mei 2007 een echte consistente reeks te beginnen.
Ik ben er in gegroeid.

Er verschijnen vandaag twee posts van mij, omdat ik dit jubileum niet tijdig in beeld had. Zo vier ik dat dan maar!

Kijken hoe lang ik het volhoud!