Bijzondere Romeinse munten

Ik verzamel munten. Dat is bij mij een behoorlijk passieve hobby, maar toch. Inmiddels heb ik een aanzienlijk collectie munten from all over the world. Ik heb er al eens een bescheiden blogpost aan gewijd. Vandaag werd ik getriggerd door deze tweet van Archelogie Online. De link leidde naar een artikel op de website over prostitutiemunten. Uit de Romeinse tijd. Pardon? Prostitutiemunten? De muntenverzamelaar in me werd wakker en actief. Ik ging op zoek naar meer informatie over deze bijzondere antieke munten. Het bleek dat ze spintria heetten en er is een wikipedialemma over. Allicht. Dat verbaasde me dan weer niet.

De zoektocht naar illustraties van deze munten leverde enkele fraaie exemplaren op en ook winkels die behoorlijk gladde, mooie exemplaren kunnen leveren. Ik voelde een new-age rage aankomen. Daar heb ik me verder niet in verdiept.

Dat de Romeinen bordelen hadden is bekend, wegwijzers in de vorm van penissen die in de richting van het bordeel wezen heb ik met eigen ogen gezien, volgens mij in de Romeinse stad Dougga in Tunesië. Ergens ligt er nog een foto van.

Maar munten waarmee je de daad die er op staat afgebeeld betaalde? Als je de teksten goed leest proef je ook de twijfel nog over de betekenis van deze munten. Waren het echt munten, werden ze daadwerkelijk gebruikt voor betaling van prostituees? Was het "speelgeld", maar dan in een andere betekenis?

Het blijft een curieuze vondst. Mooi verzamelobject ook. Een serie met alle variaties bij elkaar krijgen en ook nog met verschillende scenes voor dezelfde waarde. Was het oudste beroep ter wereld aan inflatie onderhevig? Wisselkoersen? Concurrentie tussen verschillende bordeelhouders? Kon je deze munten kopen bij een stalletje zoals je nu munten moet kopen voor eten en drinken bij festivals en zo? Er valt nog zoveel te ontdekken!

Rare jongens die Romeinen.

Overigens zijn er ook van later datum nog dergelijke spintria's bekend. Uit de USA. Meer afbeeldingen kun je hier vinden.







[de foto linksboven is afkomstig van deze site. Of de afgebeelde exemplaren origineel Romeins zijn durf ik niet te zeggen, maar er zijn genoeg andere exemplaren te vinden online.]

Een dag op stap in Utrecht

Op goede vrijdag 2011 gingen we met de vrienden en aanhang op uitnodiging van Pieter een middag historie opsnuiven op en rondom het Domplein in Utrecht. Een plek waar ieder van ons tenminste een keer eerder is geweest. Er blijft altijd wat te leren!

Er bleek een ondergrondse schatkamer te zijn waar je de resten van de oorspronkelijk 1ste eeuwse stenen muur die het Romeinse Castellum omsloot. Het begin van de stad Utrecht. Dat heette in het latijn Trajectum wat zoveel betekent als doorwaadbare plaats. Een mooie kelderachtige ruimte met voorwerpen en zicht op plannen voor een nieuwe schatkamer die de fundamenten van het schip van de Domkerk ( in 1674 door een schricklick tempeest omver geblazen) blootlegt. Daar kun je dan ook ondergronds door wandelen.

Deze romeinse resten waren niet zo makkelijk te herkennen, maar wel mooi dat ze er in Utrecht zoveel aan doen om het wel zichtbaar te maken. Lastig met een drukbebouwd plein als het Domplein. De oude muren van het castellum liggen bijna zonder uitzondering onder bestaande gebouwe. Desondanks zijn er plannen om een deel van de muur door een tunnel zichtbaar te maken. Dan kun je een stuk langs de muur lopen onder de rgond. Waar het kan zijn de muren overigens wel zichtbaar gemaakt in de straten door middel van metalen platen met een gleuf erin. 

Daarna rondgewandeld over het Domplein, achter de Dom en in de kloostertuin met kloostergang. Er kwam nog een bruidspaar foto's scoren voor het nageslacht. Prachtige ambiance voor een fotoshoot natuurlijk! Vervolgens nog even op een terras gezeten en bijgepraat tot het tijd was om naar de eetgelegenheid te gaan.

Dat was deze keer Huize Molenaar in de Korte Nieuwstraat. Een mooi pand met een sfeervol omsloten tuin waar resten te bewonderen waren van de middeleeuwse St. Paulusabdij. En dat alles onder het toeziend oog van de Domtoren en natuurlijk een heerlijke lentezon.

Het eten vond plaats inde tuinkamer. De deuren naar de tuin bleven de hele avond open en het bleef maar lekker eten en lekker weer.

Een uitgekiend menu met alleen maar lekker dingen. Zelfs de visbouillon, waar ik absoluut geen liefhebber van ben, smaakte voortreffelijk met de gegrilde zwaardvis in het bord. Allemaal heerlijk van smaak en goede porties. Aan het eind van de avond zat het buikje helemaal vol! 

Het was wederom een gezellige dag met veel goede gesprekken en kletspraat. Zoals het hoort.

Dus is Pieter opnieuw bedankt voor zijn voortreffelijk gastheerschap!

Kleine geschiedenis van Nederland - De tijd van Romeinen en Germanen

Deel 2 van deze serie gaat over de tijd dat de Romeinen in onze regio binnendrongen. Aanvankelijk met tegenzin, later als onderdeel van de grote uitbreiding in noordelijke richting, die na grote tegenslagen in het gebied tussen Rijn en Elbe resulteerde in een verdeling van het huidige Nederland in een deel beneden de Rijn dat onderdeel werd van het Romeinse rijk en een deel ten noorden van de Rijn dat onafhankelijk bleef, maar wel onder sterke invloed van de Romeinse cultuur kwam te staan door handel en verdragen.

Altijd leuk om de Friezen, de Cananefaten en de Bataven (of Batavieren) weer eens voorbij te zien komen. Interessant om te lezen dat er toch al verbazend veel van de Romeinse tijd terug is gevonden in de grond door allerlei archeologisch onderzoek. Het blijft me fascineren dat de Romeinen hier echt aanwezig zijn geweest, dit deel van Nederland tot hun rijk rekende en er dan ook over geschreven hebben. De meeste verhalen moeten met wat zout genuttigd worden, maar het is dan toch opgeschreven en daarmee eindigt officieel de prehistorie. Na de Romeinen komt de prehistorie weer een tijdlang terug omdat er in dit land Germaanse stammen komen wonen die niets aan het papier toevertrouwden, totdat Karel de Grote en zijn Franken het heft in handen krijgen.

Grappig detail (volksaard?): Nederland is het enige land dat geen standbeeld heeft staan van een opstandige Germaanse held. De Belgen hebben Ambiorix in Tongeren, de Fransen Vercingetorix in Alesia en de Duitsers Arminius bij Detmold. Onze "held" Julius Civilis, leider van de Bataafse opstand in 69, is die eer niet ten deel gevallen.

Het Romeinse Rijk spreekt nog steeds tot de verbeelding. Omdat dit een uithoek van het rijk was en bleef, na de mislukte uitbreiding tot aan de Elbe, verviel het na de ineenstorting van het Imperium Romanum weer tot Germaans gebied. Volgens het boek is dat de reden geweest dat er hier Nederlands wordt gesproken en dat we niet een Romaanse taal spreken. De taalgrens ligt in België, dat weten we allemaal, en is in de loop van de tijd naar het noorden opgeschoven onder invloed van de Fransen. Desondanks is dit hoekje van Europa altijd anders gebleven, klein, beetje rommelig, met vele belangen en in trek bij vele volkeren.

Het Nederlands als bindende factor. Laat dat nou de les van dit boek zijn.