An Dro Nevez

Al heel lang geleden werd ik geïntrigeerd door de muziek van Alan Stivell. Deze Bretonse muzikant bewonderde de keltische tradities van zijn landstreek en promootte die door middel van zijn muziek. Dat alleen al kan ik alleen maar waarderen.
Van meet af aan heeft dit type folkmuziek, bepaalde universele deuntjes die keer op keer in diverse uitvoeringen hoorbaar zijn en daarmee een eeuwigheidswaarde hebben gekregen, mij boeien. Folky, keltisch, traditioneel, hoe je het ook noemt, het blijft aan me hangen. Zo besloot ik gisteren weer eens mijn Spotify playlist te laten lopen en kwam ik dus al snel bij dit nummer uit.

Opnieuw raakte het me diep. Ik probeerde te achterhalen of de titel iets betekende. Dat bleek niet het geval, dat wil zeggen, het betekent natuurlijk wel iets, maar niets bijzonders. An dro (of En dro) is een bepaalde muzieksoort uit de keltische traditie die als dans te boek staat. Névez is Keltisch voor "nieuw". Het is ook een plaats in Bretagne. Nieuwe dans dus. Geen titel die je bij blijft.
Ik kwam vervolgens wel op YouTube terecht met allerlei uitvoeringen van dit nummer. Allemaal even bijzonder en prachtig. Dan toch maar een blogpost er aan gewaagd.

Wat dit nummer met me doet? Ik word er emotioneel van. Het heeft een tragiek in zich, en dat voor een dansnummer. Het is een melodie die me niet verveelt. Telkens als het afgelopen is, dan wil ik er meer van horen. Meer van hetzelfde, meegevoerd in de kandans van het ritme. Ik hoor de ziel van een volk, een natie. Rauw, ongepolijst, maar met gevoel. Tja. Breng maar eens onder woorden wat muziek met je kan doen.

Hieronder enkele uitvoeringen:

Het "origineel" van Alan Stivell.


Prachtige versie, ingetogen en dicht bij het orgineel.


Dit is een vrolijke variant.


Didgeridoo. Kan ook :). Zeer dansbare versie.

Een up-tempo versie.

John Haywood - De Kelten - De geschiedenis van een Europees volk

Dit boek bevat een uitgebreide beschrijving van alle volkeren die het predikaat Kelten hebben gekregen in de loop van de geschiedenis.

Haywood beschrijft de Kelten niet als een volk, maar als een cultuur. Volkeren, stammen, die een gemeenschappelijke cultuur deelden, of vele elementen daarvan. Waarbij ook eenheid van taal vanzelfsprekend een belangrijke rol speelde.

Voor mij was het vooral een kijkje naar de Keltische geschiedenis op de eilanden die nu Groot-Brittannië en Ierland zijn. Tot op heden zijn daar de meeste relicten uit deze cultuur terug te vinden. Bretagne is een andere streek die ik daarin herkende. Al vele jaren ben ik een liefhebber van de op keltische roots gebaseerde muziek van Alan Stivell. De sfeer van wat wij nu als Keltisch beschouwen is daarin te herkennen. Natuurlijk begint Haywood met zijn verhaal al in de prehistorie. De Romeinse veldheer en heerser Caesar komt ook voorbij als bestrijder van vele Keltische stammen op het vasteland.

Haywood besteed ook aandacht aan de revival van de Keltische cultuur die al enkele jaren aan de gang is. Aardig daarbij is dat de keltische roots van de volkeren op Groot-Brittannië eeuwenlang als iets achterlijks zijn beschouwd.

Nog een opmerkelijke les die ik in deze publicatie heb opgepikt: het veroveren van een goed georganiseerde staat is een stuk eenvoudiger dan het onderwerpen van een los stamverband. Hoe verder de centralisatie van een volk of staat is gevorderd, des te eenvoudiger het voor een invasiemacht is om dat volk te onderwerpen. Eigenlijk een heel logisch verhaal als je er even over nadenkt.

In ieder geval is het feit dat de Kelten geen volk waren maar een verzameling losse stammen de reden dat ze de eeuwen overleefd hebben hoewel ook hun cultuur ernstig bedreigd wordt. Vooral de taal delft steeds verder het onderspit tegenover de standaardtalen, met name het Engels en het Frans.

Een zeer lezenswaardig boek. Niet iets om in één ruk uit te lezen, maar goed geschreven.