woensdag 11 november 2026

De bisschop op bezoek in Tilburg

Vormsel in de parochiekerk van Fatima met mijn vader en moeder (die vergat haar hand op mijn schouder te leggen), pastoor Piet van der Velden en de bisschop van 's-Hertogenbosch, Johannes Bluijssen in juni 1970.

In juni 1970 vindt er een belangrijke gebeurtenis plaats in mijn nog jonge leven. De bisschop van 's-Hertogenbosch komt naar de parochiekerk van Fatima in Tilburg om daar een groep kinderen het vormsel toe te dienen.

Het vormsel is een van de rituelen in de katholieke kerk die de laatste stap betekenen naar het volwaardig lidmaatschap van die kerk. Volgens Wikipedia vervolmaakt het vormsel de doopgenade en geeft de Heilige Geest. Je geloof wordt er sterker van en maakt je een sterke vertegenwoordiger van het geloof. In woord en daad leg je getuigenis af van het Christelijk geloof. 
Tja, mij staat er niets meer van bij eerlijk gezegd. Ik kan me nog herinneren dat ik voor de bisschop stond en de zalving ontving. Ik weet niet (meer) of me toen helemaal duidelijk was wat dat precies betekende. In stropdas en colbertje was ik blijkbaar in staat deze gift van de heer te ontvangen.Op de foto is het moment van de zalving van het heilig chrisma (combo van balsem en olijfolie...) vastgelegd. Het ultieme bewijs dat ik gevormd ben.

Dat was nodig ook, want een jaar later verliet ik de veiligheid van de lagere school in Fatima en ging naar het Sint Odulphuslyceum voor het vervolg van mijn onderwijsloopbaan. Daar leerde ik vooral dingen die met het geloof weinig te maken hadden, hoewel in de onderbouw het schooljaar steevast begon met een heilige mis in de kerk aan de Gasthuisring. Maar het tumult van Odulphus maakte van mij wel de persoon die ik uiteindelijk geworden ben.

338 jaar eerder, in 1632, kwam de toenmalige bisschop van 's-Hertogenbosch Michael Ophovius eveneens naar Tilburg om dezelfde reden. Toen was de parochiekerk aan het marktplein plaats van handeling.

Michael Ophovius door Peter Paul Rubens in 1618.

De bisschop maakte die reis om daar in de parochiekerk aan het marktplein de katholieke kinderen van Tilburg te vormen. Ophovius zetelde op dat moment niet in Den Bosch omdat die stad in 1629 was ingenomen door Frederik Hendrik, de Prins van Oranje, en de protestanten er nu de scepter zwaaiden. Hij verbleef o.a. op kasteel Geldrop dat in handen was van de katholieke Amandus II van Horne.
Dat alles hinderde hem niet om in 1632 naar Tilburg af te reizen en het vormsel toe te dienen.

We weten dit omdat in de dorpsrekening van dat jaar een post is opgenomen voor 27 potten rijnschen wijn (...) welcken wijn alhier is gedroncken wanneer den Bisscop van Shertogenbossche alhier gevermt hadde. Met de bijkomende kosten is daar 25 gulden en 19 stuivers voor betaald.
In de rekening staat december 1632 maar dat kan ook een betaling zijn voor een gebeurtenis die eerder dat jaar plaats heeft gevonden.
In de kantlijn van de dorpsrekening, en in de post zelf staat dat dit is opgeschreven op basis van een specificatie ende quitancie. Beide documenten zijn helaas niet bewaard gebleven bij de rekening.

[3 Dorpsbestuur Tilburg en Goirle, dorpsrekening 1632, invnr 766, scan 26]
Item den
xxxen derselver (december) aen Barbara
de
Gruijter ter saecke van xxvii
potten
rijnschen wijn tsamen mette
 
oncosten daerop geresen betaelt xxv gulden
xix st,
Welcken wijn alhier is
gedroncken ten tijde ende als wanneer
den Bisschop van
Shertogenbosche
alhier
gevermt hadde, naer vuijtwijsen
der specificatie ende
quitancie dus
– xxv gulden xix st

Geen opmerkingen: